زن: »‌حالا آزاد شدى!« مرد پا به واگن كهنه نهاده، يكى از صندلى‌هاى سالم را با دستمال پاك كرده و مى‌نشيند و از پنجره‌ى شيشه‌شكسته‌اش‏ بيرون را مى‌نگرد. صداى بوق قطار به گوش‏ مى‌رسد. مرد خودش‏ را جمع مى‌كند و چمدان را محكم مى‌گيرد. زن هم وارد واگن مى‌شود و به سوى مرد رفته و كنارش‏ مى‌نشيند. مرد: »آخرين مسافرت؟ « سكوت مرد خنده‌اى تلخ كرده، گويى باور به انجام كارى كه صورت مى‌گيرد ندارد، تكرار مى‌كند: آخرينش‏ است؟ زن: »‌هنوز هم ترديد دارى؟ هيچ‌وقت نتوانستى براين دودلى غلبه كنى.« صداى حركت قطار به گوش‏ مى‌رسد. ستون دودى به هوا كشيده مى‌شود. مرد از پشت شيشه‌ى شكسته‌ى پنجره‌ى واگن جغد را در ايستگاه نگاه مى‌كند. تصوير جغد دور مى‌شود. هدايت از پشت شيشه‌ى واگن بيرون را نگاه مى‌كند كه حالا دوربين به جاى او، تصاوير و خاطره‌هاى گذشته را به نمايش‏ مى‌گذارد. در اين نماها مى‌توان از فيلم‌هاى مستند مربوط به سال‌هاى بحرانى آغازين دهه‌ى سى ايران بهره گرفت. پس‏ از آن صحنه‌هاى مربوط به گذشته‌ى هدايت در تهران. كافه‌ها و نشست دوستانش‏. نوشتن. هجوم سربازان به كافه و جست‌وجوها. بحث‌هاى تند و آتشين روشن‌فكران. همه‌ى اين تصاوير شتابان خود را نشان داده و محو مى‌شوند. تخيل هدايت از آينده: در اين نماها هدايت نوعى اوهام ناروشن را در برابر خود مى‌بيند كه قابل تشخيص‏ براى دوربين نيستند. صحنه‌ى دوم: روز _ درونى _ ساختمانى در پاريس‏ در گوشه‌ى تالارى بزرگ، جنازه‌ى پيرمردى با لباس‏ نظامى روى ميزى دراز همراه با گل‌هاى خشكيده در كنارش‏ ديده مى‌شود. زنى سياه‌پوش‏ بر گوشه‌ى ميز روى زمين در برابر جنازه به حالت تعظيم و نيايش‏ به ركوع رفته است. چند مرد دور ميزى گرد آمده و در حال خوردن و گفت‌وگو هستند. نوع تنفس‏كشيدنشان وقتى لقمه‌ى غذا را قورت مى‌دهند، نشان‌گر بوى بد و متعفن آن‌جاست. بوى گنديده‌گى و مانده‌گى جنازه، اما آن‌ها چنان برخورد مى‌كنند كه گويى مدت‌هاست با اين جنازه سركرده‌ و به آن خو گرفته‌اند. بر بالاى ميز مردى با هيكلى درشت و هول‌ناك نشسته و ديگران با قيافه‌اى مسخره در حال بلعيدن گوشت‌ها، تظاهر به گوش‏ دادن به حرف‌هايش‏ مى‌كنند. درواقع مرد سخن‌ران چندان پيگير آن نيست كه شنونده‌اى داشته باشد؛ بل‌كه بلعيدن غذا برايش‏ مهم است. روى ميز چندين گوسفند كامل كباب‌شده قراردارد و نوشيدنى‌ها. مردانه حريصانه با چنگ‌هاى خود در حال كندن تكه‌هاى بزرگ گوشت هستند. مرد درشت هيكل: »‌بايد همه‌ى اين مزاحمان را از سر راه برداريم... يكى از حضار: »‌بله، مثل اين گوسفندها بايد قورتشان بدهيم.« بقيه كف مى‌زنند. مرد درشت هيكل با دست آن‌ها را وادار به سكوت مى‌كند و ادامه مى‌دهد: » اين‌ها براى جامعه مضر هستند. مشتى بيعار و فاسد كه هيچ دردى را درمان نمى‌كنند. نويسنده‌ها و هنرمندان، مشتى عمله‌ى طرب اعليحضرت كه بايد خدمتگذار دولت باشند، حرف‌هاى گنده‌تر از دهانشان مى‌زنند. بايد اينان همه مطيع بشوند. مطيع محض‏ دولت. )كف‌زدن‌ها... سكوت... كف‌زدن‌ها... سكوت _ مرد سخن‌ران در حين قورت‌دادن تكه‌ى بزرگ كباب است و نمى‌تواند حرف‌ بزند.( ...‌بايد به همين زودى رئيس‏ بزرگ بيايد. ديگران از جا بر مى‌خيزند و رو به جنازه كرده، در برابر جنازه خم شده، تعظيم مى‌كنند. مرد ادامه مى‌دهد: »‌ ما در خدمت‌گزارى رئيس‏ بزرگ از هيچ كوششى فروگذارى نخواهيم كرد.‌« ديگران هورا مى‌كشند. رئيس‏ بزرگ )‌همان قاضى دادگاه است كه در صحنه‌هاى بعدى ديده مى‌شود.( وارد اتاق مى‌شود. همه از جاى بر مى‌خيزند و به او احترام مى‌گذارند. صندالى بالاى ميز برايش‏ خالى مى‌شود و ديگران سرپا مى‌ايستند. گوسفندهاى كباب‌شده به مشتى استخوان تبديل شده‌اند.