جوانان عشاير، روستاييان فقير شهرها آمدند تا زيربنای شهر را بنا کنند. جنگ فرهنگی ناخواسته ای ميان مهاجران ايرانی و انگليسی بر سر شيوه های معماری و نامگذاری کوی ها تا سالها ادامه داشت. انگليسی ها دوست داشتند معماری محله های لندن و منچستر را در کلنی خود پياده و نامگذاری کنند و مهاجران اصفهانی و فارس هم شيوه های خود را دنبال می کردند. اگر در معماری و نامگذاری کوی های شهر دقت کنيم در می يابيم هم ساختمان های «بنگله ها» [واژه هندی برای خانه های دارای سرسراهای بزرگ و سقف های بلند خنک کننده درون ساختمان] و خيابان سازی کوی  کارمندان انگليسی ساخته شده بر زمين های هموار پراکنده و هم خانه های بادگيردار معماری مناطق کويری بر کناره تپه ها و بالای دره ها به حالتی نه چندان دوستانه کنار هم قرار دارند. شرکت نفت مکان هايی را به ساخت خانه های مهاجران اختصاص داده بود که جهت وزش باد دود سنگين پالايشگاه و گوگردسازی به آن سو بود. اما در شهر دو چيز عاملی موثر در نامگذاری محله ها بود: يکی نامی که انگليسی ها بر محله ها می گذاشتند مثل: «کمپ کرسنت» «اسکاچ کرسنت»، «ريل ويل»، «پانسيون کينگ»، از آن سو نام دره ها که نقشی اساسی در نامگذاری محله ها داشتند. در واقع در فرهنگ واژگان شهر «دره» به معنای محله بود از پس هر ماهوری آبرويی بود. «دره مجسمه»، «دره علی خراط»، «دره رحيم جهوده»، «دره کلگه»، «دره شوشتری ها»، «دره شخي مندنی» و ... جنگ فرهنگی در ديگر زمينه های نيز نمود داشت. انگليسی ها ساخت و فرهنگ شهری اروپايی را در نظر داشتند و مهاجران ايرانی ساخت روستاهای خود را. نمونه اش حمام دوش دار خانه های کارگری شرکت نفت بود که تا سالها خانواده ها از آن استفاده نمی کردند؛ چرا که حمام خزينه دار شهر بيشتر به عادات و سليقه اشان جور می آمد.

به قطعيت می توان گفت «شرکت شهر» مسجدسليمان نخستين شهر به مفهوم مدرن و زاييده صنعت و سرمايه در ايران است؛ البته با تاريخ مصرف پنجاه ساله. بدعت تعيين تاريخ حيات برای يک شهر هم نخست بار از آن مسجدسليمان شد. البته که بر اثر انقلاب و مسائل سياسی غالب بر شهر، حکومت انقلابی متوجه شد سی سالی هم از تاريخ تعيين شده اش گذشته، (مثل خوراک های کنسروشده تاريخ مصرف گذشته که بايد دور ريخته شود) به همين خاطر کمر همت به متروکی شهر بست و مهاجرت ساکنان شهر، مثل آمدنشان، چنان روند شتابناکی به خود گرفت که در عرض دو سه سال شهر تقريباً خالی از ساکنان قديمی اش شد. خانه های خالی شهر راه را باز کرد تا کوچ نشينان از آنسوترها به عنوان کوچ بزرگ دوم به شهر ارزان شده و دارای امکانات شهری روی آورند. آن ها آمدند و همه آسفالت و سيمان پياده روها و باغچه های تزيينی دوران «استعماری» را  کندند تا چارپايان و رمه هاشان راهِ رفتن داشته باشند. تازه آمده ها باغچه حياط ها را صاف کردند تا گوسفندها جاگير شوند و روستای بزرگ شکل گيرد بيمارستان پانصد تختخوابی شرکت نفت با بيش از پنجاه پزشک متخصص که زمانی بزرگترين و مجهزترين بيمارستان ايران بود درش تخته شد. باشگاه های کارگری يا دادگاه انقلاب و زندان شدند يا آخور گاو و گوسفند. زنگ زدگی شهر کامل شده بود. همه آثار دوران مستعمراتی از صورت شهر زدوده شده بود؛ اما تو گويي خودِ شهر جز صورتی بيش نبود.

آنانی که از هفتاد سال پيش آمده بودند رفتند. از آن نسل اول و  دوم کسی در شهر نماند تا فرهنگ نيم بند شهرنشينی را حفظ کند. آنچه مانده، روستايی بزرگ است با امکانات فرسوده و از کار افتاده شهری که زمانی کمپانی نفت همه حاشيه ی خيابانها و جاده هاش را گلکاری می کرد و درختان عرعر و بيد و خرما شهر را سرسبز نگه داشته بودند.

کمپانی نفت به احدی از جمله دولت وقت اجازه دخالت در کلنی خود را نمی داد، چرا که مالک مطلقه منطقه بود. خانه سازی، بازرگانی، آموزشگاه ها، راه و ترابری، بيمارستان ها، پليس شهری، دادگاه و حتا زندان از جمله زير مجموعه هاش بود. شهردار، رئيس دادگاه، رئيس شهربانی، بيمارستان و ... کارمندان شرکت نفت بودند. آن ها حتا برای اطمينان خاطر حراست از کلنی خود دو دروازه غربی و جنوبی بر شهر ساخته و هرگونه رفت و آمد را در مهار خود داشتند و می توانستند به دلخواه حتا از ورود کارگزاران دولتی به شهر جلوگيری کنند مگر آن که برگه گذر از کمپانی را دريافت کرده باشند.