حکمت های فراموش نشدنی

دکتر هوشنگ مهاجرین در کتاب دو جلدی حکمت های فراموش نشدنی با بیش از هزار و دویست صفحه به زبانهای انگلیسی و فارسی بخش بزرگ و ارزشمندی از ضرب الم

Price: Compare at: $60.00 Our Price: $57.00 You Save: 5.00%

« Add to Cart »

 در هـر زبانى چه بسا چنـدين مثل مختلف داراى موضوع، منظور، مفهوم و معنـاى مشابهى باشد. موضوع امثال ناشى از صفات و خصوصيات مختلف اخلاقى و معنوى انسانى در زندگى روزمره و برخورد مردم با يكديگر است و صفاتى چون: دوستى، مهر، محبت، يارى كردن، شرافت، سخاوت، مهمان نوازى، صبر و اعتماد به نفس را بيان مى کند.  افزون برآن، مسائلى چون: نادرستى، خودخواهى، حرص، بیعدالتى، مسائل فردى و خـانوادگى، ضعف و رنجورى،  مرگ و بيمارى و عكس العمل هاى ارتبـاطات اجتـماعى و حرفه اى بين مردمان، بر خورد با سختی ها، ناملايمات و محروميّتها نيز در آنها آشكارا ديده ميشود.

در ضرب المثلها اغلب نحوه برخورد و مقابله با اين واكنش ها نيز ملاحظه مى شود، بخصوص در زبان فارسى كمتر حكمتى بتوان یافت که تهی از تفكرات بشری باشد. بر مبناى همين اصول، با توجه و نظـرى دقيق به امثال مى توان به نحوه تفـكر و روش زندگى مردمان هر ملتى پى برد.

تحشیه ای بر کتاب دو جلدی «حکمت های فراموش نشدنی» - 1300 صفحه قطع وزیری با 26 تصویر خوشنویسی- دوزبانه انگلیسی و فارسی

کلیه ضرب المثل های گردآمده در این کتاب همراه است با معنای عامیانه آن همراه با ریشه یابی و تبارشناسی ان گفتاورد همراه با معادل انگلیسی آن و معنای گفتاورد به زبان انگلیسی   

«امثال» بطور كلى از اركان عمده زبان هر ملتى بوده و معرف زندگى اجتماعى و فرهنگی آن ملت می باشند. اهمیت و ارزش این امثال در زبانهاى  مختلف كاملاً آشكار است .ضرب المثلها اغلب در زبان هاى مختلف داراى سابقه طولانى بوده و به علّت كوتاهى، سادگىِ عبارت،  ظرافت و زيبـائى مخصوص به خود، اكثـراً به طور معمول زبانزد افراد جامعه مى باشند. رايج بودن امثال و به كاربردن فراوان آنها در زبان هاى مختلف، اغلب به اين دليل است كه افـراد با آوردن چنـد كلمه كوتاه، بهتر و آسـانتر مى تواننـد مفهوم افكـار وسيع و نظريات پيچيده خود را بيان كرده و به ديگران بفهمانند. چه بسا يك مثل كوتاه و به ظاهر ساده و عاميانه دارای معناى بسيار ارزنده عميق و پيچيده اى باشد.

 در هـر زبانى چه بسا چنـدين مثل مختلف داراى موضوع، منظور، مفهوم و معنـاى مشابهى باشد. موضوع امثال ناشى از صفات و خصوصيات مختلف اخلاقى و معنوى انسانى در زندگى روزمره و برخورد مردم با يكديگر است و صفاتى چون: دوستى، مهر، محبت، يارى كردن، شرافت، سخاوت، مهمان نوازى، صبر و اعتماد به نفس را بيان مى کند.  افزون برآن، مسائلى چون: نادرستى، خودخواهى، حرص، بیعدالتى، مسائل فردى و خـانوادگى، ضعف و رنجورى،  مرگ و بيمارى و عكس العمل هاى ارتبـاطات اجتـماعى و حرفه اى بين مردمان، بر خورد با سختی ها، ناملايمات و محروميّتها نيز در آنها آشكارا ديده ميشود.

در ضرب المثلها اغلب نحوه برخورد و مقابله با اين واكنش ها نيز ملاحظه مى شود، بخصوص در زبان فارسى كمتر حكمتى بتوان یافت که تهی از تفكرات بشری باشد. بر مبناى همين اصول، با توجه و نظـرى دقيق به امثال مى توان به نحوه تفـكر و روش زندگى مردمان هر ملتى پى برد.

  از خصوصيـات كلى امثـال، جنبه عقـلانى، تجـربه اى مفيـد و قابل قبول بودن آنها است كه به راحتى در خاطرها پذيرفته و در حافظه ها نگاهدارى مى شوند؛ اما در حقيقت بايد گفت عقلانى و راست بودن از شرايط اصلىِ «مثل» نيست و چه بسا امثالى هستند كه با يكديگر حالت متضاد دارند و قابل قبول به نظر نمی آیند که نمونه درست و بارزى  براى برهان سخن  گوينده باشند. گرچه  مردمان هر ملتى به راحتى مى توانند ضرب المثل هاى زبان خود را تشخيص دهنـد؛ اما شناسـائى امثـال براى كسـانى كه با آن زبان آشنـائى ندارند، كار آسـانى نيست و حتى با تمام مشخصاتی كه براى «مثل» ذكر شده است تشخيص آنها چه در زبان فارسى و چه در زبان انگليسى، از ساير جمله هاى رايج و عاميانه كوتاه و گفتار هاى معمولى و فولكلورها مشكل است و در حقيقت تعريف «ضرب المثل» كار ساده و خالى از اشكالى نيست و با اطمينان خاطر نمى توان چنان تعریف جامعی از آن ارائه کرد كه مورد قبول همگان باشد.  نويسندگان ايرانى در مورد «مثل» تعريف هاى مختلف پیشنهاد كرده اند.

بعضى آن را «سخنى رايج و شايع» دانند كه «حالت زمان حاضر را بر اساس حالتى كه در گذشته روى داده بوده است بيان كند.» در مورد ديگر مثل را «آخرين پايه بلاغت سخن» دانسته اند كه با لفظى كوتاه و روشن مطلب را به خوبى با لطف كنايه تعريف و تشبيه ميكند. در زبان انگليسى نويسندگان مختلف تعريفهاى گوناگونى در مورد «ضرب المثل»  نوشته اند كه نمونه اى از آنها عبارت است از: «ضرب المثل عبارتى است مختصر و مفيد و رايچ و مردم پسند»، «گفته اى است رايج در بين عوام»، «ضرب المثل اظهار بيان كوتاهى است بر مبناى يك تجربه طولانى»، «گفته اى است اغلب رايج  و ناشى از ملاحظات و تجربيات عمومى»، «گفته اى است كوتاه و مردم پسند كه حقيقت آشكارى را بيان كند»، «گفته اى است كوتاه و عاقلانه»، «جمله اى كوتاه وحكمت آميز است»، «لطيفه يك فرد است و خردمندى يك گروه»، «گفته مردم پسند كوتاهى است شامل اندرز و اخطار» و  «گفته اى كوتاه و رايج در ميان مردم و حاوى حقيقتى آشكار است.»  آنچه از تعريفهاى مختلف ضرب المثل به نظر ميرسد، اين است كه كوتاهى و اختصار جمله، حُسن عبارت، مفيد بودن، رايج و مردم پسند بودن و حقيقت معنى بر اساس تجربيات گذشته از مشخصات ضرورى مثل مى باشند.

زبان فارسى از زبان هاى ديرين تمدن انسانى میباشد كه نحوه سخن گوئى آن طى قرن ها تغيير زيادى نكرده  و در جهان كنونى مورد توجه و احترام دانشمندان كشورهاى مختلف جهان مى باشد و چه بسا از گنجينه هاى ادبى و فرهنگى آن به زبان هاى مختلف ترجمه شده باشد.  اين زبان غنى و پر ارزش همان گونه كه از لحاظ ادبيات و فرهنگ و تاريخ بسيار توانا و ارزنده و از جمله زبانهاى نيرومند و زنده دنيا بشمار ميرود، از نظر ضرب المثل هاى دلنشين عاميانه و ادبى نيز، بسيار غنى و حاوى انديشه هاى نغز و شيرين و ارزنده و آموزنده  می باشد. « امثال» زبان فارسى داراى سابقه بسيار طولانى بوده و ساليان دراز در ميان ايرانيان محفوظ مانده و در گفتارهاى روزانه متداول بوده است. و ايرانيان شايد بيش از ساير ملل در نگارش و مكالمات روزانه خود ضرب المثل ها، عبارات عاميانه و اصطلاحات جالب و بامزه را بكار مى برند.

زبان غنى و شيرين فارسى داراى امثال فراوانى است كه زاییده انديشه هاى مردم در زمان هاى مختلف مى باشد. بسيارى از اين ضرب المثل ها به زبان و انديشه هاى عاميانه گفته و نوشته شده اند كه در حقيقت معرف سادگى فكر و روحيه بى آلايش و سبك روحى مردمان و روش زندگى ايرانيان است و در ضمن شامل اندرزهاى جامع و دستورهاى سودمند بوده و نمودار زنده اى از طرز فكر و انديشه هاى عميق افراد عامى، حكمت هاى فراموش نشدنى و معرف رسوم و شيوه زندگى روزمره فردى و اجتماعى و معتقدات ايرانيان در گذشته مي باشد.

 خاستگاه و ريشه ضرب المثل ها كه در طول قرن ها به زبان فارسى افزوده شده از فرد يا وضع و موقعيت و تجربه مخصوصى سرچشمه گرفته و نه تنها زاده انديشه ها و مكالمات روزمره افراد عامى اجتماع بوده؛ بلكه همچنين چكيده افكار افراد متفكر، خردمندان، دانشمندان اجتماع و شاعران پيشين ما و به علاوه عباراتى از قرآن مجيد و  برگزيده هائى از آثار مذهبى بوده است. البته مبدأ بسيارى از آنها نيز ناشناخته مانده است.

 در اثر مرور زمان قطعاتى از آثار خردمندان و نويسندگان و شعرا نيز به علت استعمال مکرر  شكل ضرب المثل به خود گرفته و به صورت حكمتها، كنايات، پند ها و جملات قصار از نثر و نظم ضميمه امثال شده اند و چه بسا تشخيص آنها از مثل هاى اصلى مشكل است. در ضمن بسيارى از شعرا و نويسندگان مشهور از جمله رودكى، فردوسى، سعدى، حافظ، مولوى، جامى و سايرين ضرب المثل ها را در آثار خود به صورت شعر يا عبارات كوتاه درآورده اند.