روايت نويسى از زندان از چند سال پيش‏ به اين سو، به ويژه در خارج كشور، به يكى از نوع‌هاى ادبى در زبان فارسى تبديل شده و جايگاهى درخور يافته است. هرچند اين نوع ادبى به لحاظ درونمايه، در نوع ادبيات سياسى نيز جاى مى‌گيرد؛ اما بهرحال به لحاظ جذابيت در خوانش‏ و شخصيت‌پردازى‌ها، كشش‏ ماجراها كه عمدتاً رمان‌هايى با شخصيت‌هاى بسيار، رويدادهاى پيچاپيچ؛ اما نه زاييده‌ى تخيل نويسنده،

روايت نويسى از زندان از چند سال پيش‏ به اين سو، به ويژه در خارج كشور، به يكى از نوع‌هاى ادبى در زبان فارسى تبديل شده و جايگاهى درخور يافته است. هرچند اين نوع ادبى به لحاظ درونمايه، در نوع ادبيات سياسى نيز جاى مى‌گيرد؛ اما بهرحال به لحاظ جذابيت در خوانش‏ و شخصيت‌پردازى‌ها، كشش‏ ماجراها كه عمدتاً رمان‌هايى با شخصيت‌هاى بسيار، رويدادهاى پيچاپيچ؛ اما نه زاييده‌ى تخيل نويسنده، كه محصول كاركرد مكانى به نام زندان و اشتراك مساعى بازجويان، شكنجه‌گران، نگهبانان و زندانيان است. گونه‌اى رُمان سياسى كه همه‌ى شخصيت‌هاى واقعى ساخت داستان را پى مى‌ريزند. هرچند ساختمان داستان كه آغاز مى‌شود لزوماً ماجرا همانى نخواهد بود كه پيش‏ از اين بوده است، نه تنها نويسنده‌ى خاطرات از زاويه‌ى ديد خود به ماجراها نگاه مى‌كند؛ بلكه عقايد و برداشت‌هاى سياسى‌اش‏ نقش‏ تعيين كننده و محدودكننده‌اى براى برداشت ژرف‌ترى از رويداد برعهده خواهد گرفت. روشن است كه هرچه بيشتر متاثر از همان انديشه و برداشت سياسى‌اى باشيم كه برايش‏ رنج شكنجه و زندان را به جان خريده‌ايم، و حرمتش‏ را حفظ كرده‌ايم، همو بيش‏ از اين‌ها بر نگرش‏ ما چنگ انداخته سمت و سوى راه را نشان مى‌دهد.

كليشه‌هاى رايج در ذهن زندانيان از ديگر عوامل ترمزكننده و منفى در پى‌ريزى ماهرانه‌تر رويدادهاست. با همه‌ى اين‌ها، رابطه‌ى ميان قربانى و بازجو، شكنجه‌گر و شكنجه‌شونده، در فضايى شكل مى‌گيرد كه هردو به قربانى بودن خود اذعان دارند. آن كه شكنجه مى‌كند با ماسك ظاهری رودرروى قربانى قرار مى‌گيرد مبادا هويتش‏ آشكار شود، چرا كه ترس‏ از انتقام تنها يكى از علل پوشيدن نقاب است، بدنامى و شناخته شدن بعنوان شكنجه‌گر داغ ننگى‌ست كه بر پيشانى ماموران نشسته و خود نيز بر اين واقعيت واقفند. پس‏ هردو نقاب به چهره دارند، قربانى چشم‌بند دارد تا نبيند و مامور نقاب بر چهره دارد تا ديده نشود. هر دوى اينان در نقاب ديگرى بنام حكومت و انديشه پنهان شده‌اند. يكى از زبان حكومت حرف مى‌زند و ديگرى از زبان ايدئولوژى يا انديشه‌ى سياسى خود. هردو سفيران چيزى ديگرند در مكانى ويژه بنام اتاق بازجويى.

مكان داستان اتاق و سلول زندانى است. زمان هم بى‌معناست. زمان وجود ندارد چرا كه گاه زندانى بعلت تاريكى مطلق يا روشنايى مطلق از دريافت گذشت زمان عاجز مى‌ماند و بازجو بعلت مشغله‌ى بسيار نيز. اگر اندكى در ريخت و قيافه مكان هم دقيق شويم، مى‌بينيم آن نيز فاقد هويت معين است. پديده‌اى كه فاقد هويت معين باشد، عملاً وجود ندارد، يعنى مى‌شود باوريد كه جهان داستانى ما فاقد زمان و مكان است. آيا چنين چيزى امكانپذير است؟ رويدادى در هيچ‌جا و هيچ‌گاه؟ جهان داستانى زندان ساختمان ويژه‌ى خود را به ادبيات داستانى ايران تحميل كرده است. بايد به آن خوشامد گفت.