نگاهی به کارنامه سیاسی دکتر محمد مصدق

اسماعيل دارد پدرش ابراهيم را كه سكته كرده از اصفهان به تهران مي آورد. مجبورند با ماشين حركت كنند، كه حركت هواپيما براي بيمار مناسب نيست. داستان در مسير اين مسافرت واگو مي شود. بعد ناگهان اسماعيل به فضائي وهمي ميان اصفهان و تهران و نقاط كويري پرتاب مي شود. داستان اندك اندك شكل مي گيرد و بناست به داستان نيمه تاريخي، نيمه اسطوره اي زندگي ابراهيم و سارا و هاجر و اسماعيل تكيه داشته باشد. البته ميدان حركت داستان ايران امروزي ست. راوي داستان گاه اسماعيل است و گاه ديگران. راويان با سر به ميان داستان پرتاب مي شوند و ناگهان در حالي كه سوم شخص بوده اند به اول شخص تبديل مي گردند. داستان لايه لايه است و شرح حال سه نسل را در بر مي گيرد. نفر نخست پدر بزرگ است كه تحت تاثير آئين بهائي قرار گرفته و به مبلغ اين دين تبديل گشته، گرچه دچار شك و شبهه است. او پدر ابراهيم است و در جريان كشتاري كه رخ مي دهد و برادرش قرباني مي شود خود را پنهان مي كند. همسري دارد كه در يك شب هولناك ابراهيم را مي زايد و مي ميرد. داعي، پدر نوزاد، سراسيمه بچه را به آشنائي مي سپارد و مي رود. از اين مرحله به بعد شخصيت هاي زيادي وارد داستان مي شوند. اين رمان از گونه آثاري ست كه بايد دو بار خوانده شوند، چرا كه نويسنده در متن داستان زمان را پس و پيش مي كند، عقب و جلو مي رود. آدم ها نام عوض مي كنند. خود را در آخر داستان لو مي دهند،

رفيق شامی سال 1946 در يک خانواده مسيحی در دمشق بدنيا آمد. 1971 به آلمان مهاجرت کرد. دکترای شيمی را سال 1979 بپايان رساند. او عضو گروه ادبی نسيم جنوب است و يکی از موفقترين نويسندگان آلمانی زبان است که بعنوان نويسنده امرار معاش می کند. آثارش به 22 زبان ترجمه شده اند بجز به زبان عربی، چیزی که او را بسيار رنج می دهد. وی تاکنون موفق به دريافت جوايز متعددی مثل آلبرت کامو، هرمان هسه ... شده است. رمان (وجه تاريک عشق)  آخرین رمان نویسنده است که در اکتبر دو هزار و چهار منتشر شد. اين رمان 896 صفحه است و يکی از پرفروش ترين رمان های آلمانی بوده است.

علی ساکی، 60 ، مهندس ساختمان و روزنامه نگار، بعد از تحصيلات رشته ساختمان در برلين شرقی 1967 به دمشق بارگشت و بعنوان سردبير فرهنگی و مترجم سی سال کار کرد. حدود پنج سالی است که در تبعيد، پاریس زندگی می کند. علی ساکی و رفيق شامی در دمشق در مدرسه ممتازان هم شاگردی بودند.

مصاحبه با رفيق شامي بخاطر کتاب «وجه تاريک عشق» رمان تازه اش

گربه های مقلد و بردگان فرمانبردار از ارباب تقلید می کنند. پدیده تقلید را می توان در جامعه امریکا مشاهده کرد. هر مسافری که برای نخستین بار به امریکا سفر می کند، نمی تواند بی اعتنا از کنار پدیده ی عجیبی به نام «امریکایی شدن» بگذرد. امریکایی شدن یعنی تبدیل تضاد خارجی به سازگاری امریکایی که از راه جایگزینی افکار جدید به جای اندیشه های قدیمی صورت نگرفته؛ بلکه از طریق ساده تری انجام شده است. در حالی که امریکایی ها تصور می کنند این تبدیل از طریق جایگزینی یاد شده صورت گرفته است. یک تازه وارد به امریکا، نخست تلاش می کند تا حتی الامکان مثل یک امریکایی زندگی کند؛ ولی مدتهای طول می کشد تا او بتواند زبان به اصطلاح امریکایی را فراگیرد.

با وجود این هنوز نمی توانم از به کار بردن واژه دین اجتناب کنم. میرچا الیاده ((Mircea Eliade ، که درک خود را از مسائلی که در حوزة مطالعات تطبیقی ادیان مطرح می شوند تا حد زیادی مرهون او می دانم، تأسف می خورد که برای بیان" تجربة امر مقدّس" کلمة بهتری در اختیار نداریم. و به نظر نمی رسد که ابداع یک واژة نو هم بتواند در این زمینه به ما کمکی بکند. در تحقیق راجع به امور انسانی هیچ کدام از مفاهیمی که در اختیار داریم با دقت تام قابل تعریف نیست و موقعیت دین هم از این لحاظ، از وضعیت هنر، جامعه شناسی، فرهنگ، سیاست، تاریخ، علوم، زبان شناسی و یا بسیاری حوزه های دیگر بدتر نیست.

ما در این کتاب بر آن نیستیم تا از قره العین موجودی افسانه ای ساخته و با نشاندنش بر عرش اعلا، از هدف خویش که همانا نگاهی ست به چهره ی یک زن ایرانی بازمانیم. و نیز بر آن نیستیم تا با تکیه بر فردی چون او، فقط و فقط وی را بنیادگذار آزادی زن در ایران معرفی نماییم. اگرچه براین باوریم که در جریان تطور و تکامل تاریخ، فرد را اساساً نقشی تعیین کننده نیست و فراز و نشیبهای تاریخ بدون افراد (شاخصه ها) نیز جهت تکاملی خویش را خواهد پیمود. و نقش افراد در این میان جز تند و کندی جریان تاریخ چیزی دیگر نخواهد بود، با اینحال در صحنه تاریخ افرادی را شاهد بوده ایم که تحولات بزرگی را (نیک و بد) باعث شده اند که ریشه اساسی آن نیز نهفته در شرایط اجتماعی عصر آنان بوده است.